NBA Europe: Αυτόν τον «εμφύλιο» ποιος θα τον κερδίσει;

15/01/2026

𓂃✍︎ Γράφει ο Δημήτρης Καναβαράκης

Ήταν καλοκαίρι του 2000 όταν σε ένα κοσμοπολίτικο ξενοδοχείο λίγο έξω από την Βαρκελώνη συγκεντρώθηκαν οι εκπρόσωποι της ULEB,  (Ευρωπαϊκή Ένωση επαγγελματικών πρωταθλημάτων μπάσκετ) και μέσω των διεργασιών τους έγραψαν ιστορία. Στόχος ήταν η δημιουργία μιας ισχυρής ευρωπαϊκής διοργάνωσης εκτός πλαισίου της FIBA, που δεν είχε ανταποκριθεί στα αιτήματα των μεγάλων ευρωπαϊκών clubs για μεγαλύτερα έσοδα.

Ο πρόεδρος της FIBA είχε απορρίψει λίγο καιρό πριν ένα σχέδιο που είχαν εκπονήσει οι ισχυροί σύλλογοι της Ευρώπης και αποσκοπούσε σε πιο εποικοδομητική εκμετάλλευση της παρουσίας τους στο Κύπελλο Πρωταθλητριών. Η απάντηση ήταν το «πραξικόπημα». Η εταιρία που χορήγησε το εγχείρημα, βάζοντας στο τραπέζι 25 εκατ. δολάρια ήταν η ισπανική «Telefonica».

Ποτέ ως τότε, επαγγελματικές ομάδες σε οποιοδήποτε σπορ δεν είχαν αποσχιστεί από την κεντρική διαχείριση της διεθνούς ομοσπονδίας. Χρειάστηκε να συνεννοηθούν 24 ομάδες – τόσες ήταν οι συμμετέχουσες στην πρώτη «έκδοση» της Euroleague – να συσταθεί ένας οργανισμός και να βρεθούν τουλάχιστον 40 διαιτητές, που θα αποδέχονταν τον (επακόλουθο) αποκλεισμό τους από τους διεθνείς αγώνες.

Ο Κώστας Ρήγας, που είχε αναλάβει υπεύθυνος διαιτησίας, βρήκε 53. Το «αυτογκόλ» της FIBA, που μολονότι χρησιμοποιούσε την ονομασία Euroleague από το 1996 δεν την είχε κατοχυρώσει, ήταν ένα απρόσμενο «δώρο» για την ULEB, που «έκλεψε» τον τίτλο, αφήνοντας την με το αντιεμπορικό Σουπρολίγκα.

Το δεύτερο λάθος του Στάνκοβιτς ήταν ότι υποτίμησε τη δυναμική του νέου project και δεν επιδίωξε τη σύμπνοια. Πίστευε ότι σιγά-σιγά τα top clubs θα επέστρεφαν στην αγκαλιά της FIBA. Τελικά, συνέβη το αντίθετο. Μετά την πρώτη χρονιά (2000-2001), οπότε διεξήχθησαν δύο ξεχωριστά «Κύπελλα Πρωταθλητριών», οι Παναθηναϊκός, Μακάμπι, ΤΣΣΚΑ και Εφές Πίλσεν προσχώρησαν στο άρμα της ULEB.

Οι παλαιότεροι θυμούνται ότι ο Παναθηναϊκός είχε ηττηθεί από τη Μακάμπι στο Παρίσι, στον τελικό της Suproleague εκείνη τη σεζόν, ενώ στο πλαίσιο της Euroleague / ULEB η Κίντερ Μπολόνια επικράτησε με 3-2 νίκες της Ταού Κεράμικα στον τελικό των πλέι-οφ. Για την ιστορία, το πρώτο τζάμπολ της νεοσύστατης διοργάνωσης έγινε ανάμεσα στον Έρικ Μικ και τον Ντίνο Ράτζα, αφού το εναρκτήριο παιχνίδι ήταν το Ρεάλ – Ολυμπιακός (75-73) στο «Πάμπελον Ραϊμούντο Σαπόρτα» της Μαδρίτης.

Πολύ πιο δύσκολος τώρα ο αντίπαλος

Προς τι αυτή η ιστορική αναδρομή, θα αναρωτιέστε πιθανόν. Ο λόγος είναι ότι 26 χρόνια μετά το ευρωπαϊκό μπάσκετ βρίσκεται ξανά στα χαρακώματα. Η FIBA, που τότε έπεσε πρακτικά αμαχητί, ξεμένοντας με το «ανυπόληπτο» Τσάμπιονς Λιγκ, επιστρέφει για να πάρει την… εκδίκηση της. Αλλά αυτή τη φορά έχει έναν πανίσχυρο σύμμαχο στο πλευρό της. Λέγεται NBA…

Για όσους δεν το έχουν ακόμα αντιληφθεί, το NBA Europe θα είναι η ναυαρχίδα της σύμπραξης FIBA–NBA. Η εκκίνηση της νέας διοργάνωσης έχει προγραμματιστεί για το 2027 και στο χρόνο που μεσολαβεί έως τότε θα πρέπει να έχει στελεχωθεί το project από τις ομάδες που θα το πλαισιώσουν.

Γενικός διευθυντής του NBA Europe είναι ως γνωστόν ο Έλληνας Γιώργος Αϊβάζογλου και σύμφωνα με τον «οδικό χάρτη» που έχει παρουσιάσει, στόχος είναι να αναδειχθούν νέες αγορές και δη να αξιοποιηθεί για πρώτη φορά η μεγάλη αγορά της Αγγλίας.

Ιδού τα πιο σημαντικά απ’ όσα γνωρίζουμε έως τώρα για τη νέα διοργάνωση, όπως τα παρουσίασαν ο κ. Αϊβαζόγλου και ο CEO του Basketball Champions League, Πατρίκ Κομνηνός (ναι, σωστά καταλάβατε, η επιτυχία του NBA Europe θα εξαρτηθεί από ελληνικά χέρια…).

✅️ Βασική επιδίωξη είναι η θωράκιση της λεγόμενης μεσαίας τάξης, η ανάδειξη νέων ταλέντων στο μπάσκετ, η παραμονή των νεαρών παικτών στην Ευρώπη και η δημιουργία συλλόγων με υγιή οικονομικά θεμέλια, χωρίς την ανάγκη συνεχούς οικονομικής ενίσχυσης από τους ιδιοκτήτες. Με απλά λόγια, ο στόχος είναι όλες οι ομάδες να λειτουργούν με κέρδος.

✅️ Το NBA Europe προβλέπεται να κάνει πρεμιέρα με 16 ομάδες. Από αυτές, οι 12 θα διαθέτουν μόνιμο «εισιτήριο» συμμετοχής, χωρίς χρονικούς περιορισμούς, ενώ οι υπόλοιπες τέσσερις θα εξασφαλίζουν τη θέση τους μέσω του Basketball Champions League και των εθνικών πρωταθλημάτων.
Θα διοργανώνονται προκριματικά τουρνουά μετά τα μέσα Ιουνίου, ώστε με το φινάλε της σεζόν να είναι ξεκάθαρο το αγωνιστικό τοπίο της επόμενης χρονιάς και να γίνεται έγκαιρα ο προγραμματισμός. Στόχος είναι μια πιο «δίκαια» διοργάνωση, όπου θα παίζει ρόλο και η θέση των ομάδων στα εθνικά πρωταθλήματα.

✅️ Το σχήμα των 16 ομάδων αφορά την πρώτη σεζόν. Στη συνέχεια προβλέπεται επέκταση (expansion) με στόχο τις 20 ή και περισσότερες ομάδες, διατηρώντας ανοιχτό ένα ποσοστό 20%-30% για συλλόγους που θα προέρχονται από το BCL και τα εθνικά πρωταθλήματα.

✅️ Η Ελλάδα χαρακτηρίζεται σημαντική αγορά, με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη να παίζουν ρόλο, χωρίς ωστόσο να θεωρούνται οι κορυφαίες πόλεις στο συνολικό πλάνο.

✅️ Υπάρχει πρόθεση να «ανοίξουν» νέες αγορές σε όλη την Ευρώπη: από το Ηνωμένο Βασίλειο – όπου, όπως ειπώθηκε, οι φίλοι του μπάσκετ ξεπερνούν σε αριθμό εκείνους της Αθήνας και του Βελιγραδίου μαζί (!) – μέχρι τη Γερμανία, τη Γαλλία και μικρότερες χώρες που μπορούν να εξελιχθούν σε νέες «Παρί». Θεωρείται βέβαιο ότι θέση στο NBA Europe θα έχουν το Λονδίνο και το Μάντσεστερ, το δεύτερο πιθανότατα μέσω της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ!

✅️ Εκτός από την Αθήνα (και τη Θεσσαλονίκη για αργότερα), στα πλάνα είναι επίσης το Μιλάνο, η Ρώμη, το Παρίσι, η Λυών, η Μαδρίτη, η Βαρκελώνη, το Βερολίνο, το Μόναχο και η Κωνσταντινούπολη». Όπως γίνεται αντιληπτό, στο κάδρο μπαίνουν και πόλεις, όπου θα πρέπει να μεταμορφωθεί σε δυναμική κάποιος σύλλογος (Ρώμη) ή να δημιουργηθεί από το μηδέν (Λονδίνο, Μάντσεστερ).

✅️ Στους μελλοντικούς στόχους περιλαμβάνεται και η σύνδεση του NBA Europe με το «μητρικό» NBA, με προοπτική ευρωπαϊκές ομάδες να συμμετάσχουν, σε βάθος χρόνου, στο NBA Cup. Σχεδιάζεται επίσης η επιστροφή των φιλικών αγώνων προετοιμασίας, ενώ το NBA θα δίνει το παρών και στο Intercontinental Cup, όπου σήμερα συμμετέχει ομάδα της G-League.

✅️ Ανοιχτό παραμένει το φορμάτ της τελικής φάσης: Final Four ή Playoffs. Το NBA θεωρεί τα Playoffs πιο δίκαιη διαδικασία, αναγνωρίζει όμως ότι το Final Four είναι βαθιά ριζωμένο στη συνείδηση του Ευρωπαίου φιλάθλου. Προς το παρόν, η τάση δείχνει Playoffs έως και την ανάδειξη του πρωταθλητή.

✅️ Στο οικονομικό σκέλος, θα ισχύσει salary cap, αλλά και salary floor, δηλαδή ένα κατώτατο όριο δαπανών για μισθούς παικτών, ώστε να αποφεύγονται ομάδες χωρίς ανταγωνιστικό επίπεδο.

✅️ Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και γενικότερα η Μέση Ανατολή δεν θα έχουν αγωνιστική παρουσία στο εγχείρημα. Δεν προβλέπεται, δηλαδή, συμμετοχή ομάδων από το Άμπου Ντάμπι, τη Ντόχα ή τη Σάρτζα, παρά τους στενούς δεσμούς της περιοχής με το NBA.

✅️ Το κόστος συμμετοχής για κάθε ομάδα θα εξαρτάται από την εμπορική δυναμική της πόλης. Άλλο ποσό θα αντιστοιχεί σε μια αγορά όπως το Λονδίνο και διαφορετικό σε μια πόλη όπως η Θεσσαλονίκη.

Δούρειος Ίππος η Ρεάλ;

Τη Δευτέρα (19/01) στο Λονδίνο, ο κομισάριος του NBA, Άνταμ Σίλβερ, θα παρουσιάσει για πρώτη φορά τα σχέδια του NBA για την Ευρώπη, μετά και την ολοκλήρωση των ευρωπαϊκών NBA Games σε Βερολίνο (15/01) και Λονδίνο (18/01). Ελπίζει να είναι σε θέση να ανακοινώσει το… μεγαλύτερο πλήγμα για τη Euroleague.

Σύμφωνα με την «AS», η Ρεάλ Μαδρίτης είναι ένα βήμα από την προσχώρηση της στο NBA Europe, εξέλιξη που φυσικά θα προσδώσει αίγλη στο υπό σύσταση project και θα αφαιρέσει μπόλικη αστερόσκονη από την Ευρωλίγκα.

Αυτό όμως που φαίνεται ότι θα βγει χαμένο από το νέο «διχασμό» είναι το ευρωπαϊκό μπάσκετ. Αυτή τη φορά η Euroleague απειλείται σοβαρά, καθώς απέναντί της έχει έναν κολοσσό, που έρχεται να πατήσει πόδι στην Ευρώπη ως επίδοξος κυρίαρχος. Τα συμβόλαια που θα δώσει ενδεχομένως να ξεπερνούν τα συνολικά έσοδα ολόκληρων λιγκών της γηραιάς ηπείρου, ενώ το μάρκετινγκ αναμένεται ισοπεδωτικό.

Από την άλλη όμως, η Euroleague έχει ήδη κάνει σε ένα ικανοποιητικό βαθμό τα «κουμάντα» της. Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός και άλλες οχτώ ομάδες (Μπαρτσελόνα, ΤΣΣΚΑ Μόσχας, Μακάμπι, Εφές, Ζαλγκίρις, Μπασκόνια, Εφές, Αρμάνι Μιλάνο, Μπάγερν) έχουν υπογράψει νέα συμβόλαια και απέμεναν Ρεάλ, Φενερμπαχτσέ και Βιλερμπάν (η οποία θα αντικατασταθεί μάλλον από την Παρί).

«Στο NBA Europe η ΑΕΚ»

Με τους Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό να έχουν ανανεώσει την εμπιστοσύνη τους στη Euroleague, βγάζει ασφαλώς νόημα το ποστάρισμα Τούρκου δημοσιογράφου, σύμφωνα με το οποίο η ΑΕΚ αποχωρεί από το Basketball Champions League για το NBA Europe. Αυτό ανέφερε λοιπόν ο Ονούρ Κινάρ στο «Χ» και το μόνο που μοιάζει περίεργο είναι η προέλευση της πηγής, στη λογική ότι θα ήταν πιο λογικό να έχει βγει η είδηση – διαρροή από τη χώρα μας.

Όπως και να χει, το NBA χρειάζεται έναν «Δούρειο Ίππο» (Ρεάλ;) – και αυτός δεν είναι προφανώς η ΑΕΚ – ώστε να προσελκύσει και άλλα «τζάκια». Διότι τι είδους πρωτάθλημα θα κάνει με ομάδες από Λονδίνο, Μάντσεστερ και Ρώμη (δεν έχει καν ομάδα στη μεγάλη κατηγορία του ιταλικού πρωταθλήματος);

Μπορεί το ευρωπαϊκό μπάσκετ να γίνει NBA, όπου νέες ομάδες «φυτεύονται» σε πόλεις και εξελίσσονται σε κερδοφόρα franchises; Μοιάζει από δύσκολο έως αδύνατο. Ο Ευρωπαίος φίλαθλος δεν έχει μάθει να ταυτίζεται με ομάδες-προϊόντα ή με συλλόγους που γεννήθηκαν ως επιχειρηματικά projects, χωρίς ρίζες και παρελθόν.

Η Ευρώπη έχει τη δική της ξεχωριστή, μπασκετική ιστορία. Δημιούργησε τη δική της παράδοση, ανέδειξε τα δικά της μεγάλα rivalries, ορισμένα top clubs και κάποιους παίκτες – μύθους προτού το NBA γίνει διεθνές brand. Η ευρωπαϊκή μπασκετική κουλτούρα δεν σχεδιάστηκε σε αίθουσες marketing. Γεννήθηκε σε γειτονιές, σχολικές αυλές και παλιά γήπεδα.

Ένα NBA Europe της λογικής «δημιουργούμε franchise εκεί όπου υπάρχει εμπορική προοπτική» συγκρούεται ευθέως με αυτό το DNA. Το καθιστά ξένο σώμα. Και το ξένο μάλλον δεν θα αφομοιωθεί ποτέ, όσα μηδενικά και αν… σέρνει από πίσω.